Li ser "kesk" û "şîn"

[oxiro]

Hevalno min vê nivîsa jêrê li malpereke Kurdî dît hin rastiyên wan heye gelo hÛn çi difikirin ?

Çavkanî : http://www.interkurd.com/kesksin.php

Em di wê bawerîyêda ne ku ev herdu navên rengan îro ji alîyê piranîya Kurd'an va bi şaşitî têne bikaranîn û her wiha bi vî awayî ketine wêje û nivîsêye jî. Em nizanin ku vê şaşitîyê kengê û çawa destpêkiri yê, lê belê em dikarin çendek minak le ser vê bidin:

Gotinên ciwakê yên ku li ser "şîn" an jî "şînkahî", her wiha "şînkatî" yê:
Bihar hat û dar şîn bûn (an jî hêşin bûn) - Bahar geldi ve ağaçlar yeşerdi
Debr şîn bûn (an jî hêşin bûn) - Ekinler yeşerdi
Şînkahî (an jî şînkatî an jî hêşinî) - Yeşillik (yeşil yapraklı sebzeler)
Ajalan, bo çêrê bibe şînkahîyê (an jî şînkatîyê) - Hayvanları, yayılmaları için yeşilliğe götür
Hespê xwe li şînkahîyê (an jî hêşinîyê) kêşa - At kendini yeşilliğe çekti (ya da yöneldi)
Hêvîya gel ji nûva şîn hat (mecazî) - Halkın ümidi yeniden yeşerdi (mecazi)

Gotinên ciwakê yên ku li ser "kesk":
Marikeke kesk pêxe, yê ji çava biparêzi! - Mavi bir boncuk tak, nazardan korur!
Kespik - Nazar boncuğu
Bi awayekî piştrast nayê zanîn, lê belê ne dûr e ku pêyva "kespik" ji "kesk" hatî bibe. Wekî tê zanin rengê kespik (nazar boncuğu), kesk e (wekî îro bi tê bikaranîn şîn e)

İro herçiqes ji alîyê piranîyê va "kesk" wek "yeşil" û "şîn" wek "mavi" têye bikaranîn jî, lê belê li gelek deveran bi paşpêyî vê jî têye bikaranîn.

Bi dîtina me, pêwîst e di ciwîneke zimanda li ser van herdu navên rengan bê sekinîn.

[rodi]

Sipas Oxiro ...
_________________
FREEDOM & VICTORY

[ismetdax]

Merheba ji we re hevalno.
Bi min şên û şîn ji hev cûda ye.
Şîn;regekî bi serê xwe ye,navê xwe ji rengê ezman û bahrê stendî ye.
Ev reng,ji ber kû ji dûrva hatîye xuyakirin paqij hatîye dîtin.
Ev jî di nav civak an kurd an de pîroz hatî ye hilbijartin.

Şên;Tişt ên kû piştî zivistanê,ji bin xakê derdikev e ser ruê erdê.Xuluqandin e,zindîbûn e.
Şênahî;Tevlihev e,dar û ber û pel û gul û gîha û kulîlk e.hemû xoza reng bi reng e.em ji vêya re dibên şêynahî.

Kesk û kespik jî ji hev cûda ye.

kesk;Rengekî bi serê xwe ye,rengê xwe ji dîtin a rengê şênayê stendî ye.
ji ber kû xuluqandinek piştî zivistanê ye,bi piranî li nav civak an kurd an de,rengekî pîroz e.

Kespik; ji perçak paçikê kesk û ji morik ek şîn pêk tê.
Dayik ên me,paçikê kesk ji mizgeft a tanîn û morîk a şîn bi fîrket ê(çengelli iğne) dadixiste û li ser milê me dadliqand e.
rengê kesk û şîn di nav civak an kurd an de,jiber kû xuluqandin a nû,û paqij î bû,pîroz bû.
Zarok ên nû ji dayîk a xwe dixuluqîn,jiboy nezer a çav an,dayîk an ev reng ên pîroz li ser milê wan,an jî,li pêşîya ênî ya wan,bi porê wan ve dadliqandin.Me ji vê ya re digot e kespik.

Bi xwe morîk têm şîn bû,ji ber kû paçik ê kesk jî pêvebû,navê wê kiribûn kespik.
Ev paçik ên kesk,hîna jî di mizgeft an de,an jî li ser tirb ên mirov ên xwe gîhyayî(âlim) de tên raxistin.

[oxiro]

Hevalê îsmetdax ez wekî te nafikirim
Çimkî Şên û Şênahî zêde nayê bikaranîn
Bi piranî peyvên Şîn û Şînahî tên bikaranîn

Gelo li derbarê vê babetê ramanê endamên din çi ne ?

Silav û Rêz